1. Chwilówki online
  2. >
  3. Porady
  4. >
  5. Długi osoby niepoczytalnej – czy można je anulować?

Długi osoby niepoczytalnej – czy można je anulować?

Długi osoby niepoczytalnej – czy można je anulować?

Osoby borykające się z chorobą psychiczną, niekiedy uniemożliwiające normalne funkcjonowanie, często wyłączone są z wielu czynności dnia codziennego, często także nie mają zdolności prawnych, w tym do zawierania umów. Nie mają więc możliwości wzięcia kredytu lub pożyczki online. Inaczej wygląda sytuacja osób chorych przewlekle, ale nieubezwłasnowolnionych, w których ataki choroby następują cyklicznie i nieprzewidzianie. Może się więc zdarzyć, że bez zastanowienia i bez większej świadomości woli, taka osoba zaciągnie pożyczkę. Co wtedy dzieje się z długiem i na kogo spada obowiązek jego spłaty?

Kiedy można przeprowadzić ubezwłasnowolnienie?

Ubezwłasnowolnić można osobę, która skończyła 13 lat i z powodu zaburzeń psychicznych, niepełnosprawności umysłowej lub uzależnienia nie ma pełnej świadomości swoich czynów, a jej postępowanie nie do końca wynika z jej woli. Ubezwłasnowolnienie w świetle prawa oznacza, że taka osoba nie zdaje sobie sprawy nie tylko ze swojego postępowania, ale i jego konsekwencji. Osoba zaburzona lub posiadająca średni stopień niedorozwoju może być ubezwłasnowolniona tylko częściowo, jeśli ukończyła 18 lat – w takim wypadku ustanawia się dla niej kuratelę.

Ubezwłasnowolnienie może zostać przeprowadzone na wniosek małżonka, rodziców, rodzeństwa lub przedstawiciela ustawowego. Konieczne jest jednak przeprowadzenie dowodowego postępowania sądowego, które jest żmudne i długie, przede wszystkim dlatego, że wymaga konsultacji i opinii z różnych dziedzin: psychologii, psychiatrii czy neurologii. Ponadto w tego rodzaju sprawach powołuje się bardzo dużą liczbę świadków: rodzinę, znajomych, współpracowników.

Osoba ubezwłasnowolniona nie może zaciągnąć zobowiązania

Jednym z podstawowych warunków, jakie musi spełnić wnioskujący o pożyczkę, jest pełna zdolność do czynności prawnych. Trwale wyklucza ją ubezwłasnowolnienie – pełne lub częściowe. Co prawda, istnieje możliwość, by umowę za osobę ubezwłasnowolnioną podpisał jej opiekun i prawny przedstawiciel, ale w przypadku pożyczki internetowej nie ma takiej możliwości.

Jeżeli jednak zdarzy się tak, że osobie niepoczytalnej i przy tym ubezwłasnowolnionej zostanie udzielona pożyczka, z urzędu przyjmuje się, że nie wywołuje ona skutków prawnych, a co za tym idzie – jest nieważna już w samym momencie podpisania umowy i uznana za niebyłą, a sąd automatycznie przyjmuje taki argument. Opiekun osoby ubezwłasnowolnionej powinien złożyć wierzycielowi oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych nieważnych oświadczeń woli, a nawet złożyć zawiadomienie do prokuratury lub na policję o podejrzeniu popełnienia przestępstwa wyłudzenia.

Chory nieubezwłasnowolniony musi spłacić pożyczkę?

Trzeba wziąć pod uwagę, że sama choroba psychiczna nie powoduje automatycznego ubezwłasnowolnienia. Chory musiałby nie być w stanie kierować swoimi poczynaniami, nie rozumieć swojego postępowania i nie przewidywać jego następstw. Prawo mówi jednak, że choroba psychiczna powoduje wadliwe oświadczenie woli, a takim jest złożenie wniosku pożyczkowego i podpisanie umowy, co może sprawić, że każda czynność prawna dokonana przez chorego zostanie uznana za nieważną. Problemem będzie wtedy jednoznaczne stwierdzenie, czy choroba miała na pożyczkobiorcę wpływ w momencie podpisania umowy. Wcale nie musi tak być – osoby chore np. na schizofrenię mogą normalnie funkcjonować, nie posiadają dysfunkcji społecznych i mają pełną zdolność do czynności prawnych, a dokładny moment ataku chorobowego jest nie tylko trudny do przewidzenia, ale i do określenia, jeśli już wystąpił. Udowodnienie, że zaciągnięcie pożyczki jest wynikiem ataku choroby, może więc być trudne.

Dużo zależy od tego, kiedy została postawiona diagnoza o chorobie. Dobrą przesłaną może być dokumentacja medyczna osoby chorej datowana na długo przed powstaniem zobowiązania. Bardzo nieliczną są przypadki, w których sąd uznał umowę zawartą przez osobę chorą, ale nie ubezwłasnowolnioną, za nieważną. Może tak się stać w przypadku, w którym biegli sądowi jednoznacznie stwierdzą, że osoba chora psychicznie trwale i nieodwracalnie nie może swobodnie ani świadomie wyrażać swojej woli, co będzie wskazywać na to, że było tak również w momencie zaciągnięcia pożyczki.

Prawo jest bezwzględne

Instytucje bankowe i pożyczkowe zwykle nie interesują się zdrowiem fizycznym ani psychicznym swoich klientów i nie mają ku temu ani czasu, ani możliwości i jeśli nie ma żadnych przeszkód prawnych, udzielą pożyczki. Niestety, na podobnej zasadzie działa komornik, który musi przeprowadzić egzekucję i będzie ściągał dług w taki sam sposób, jak w przypadku osoby chorej.

Innym sposobem na to, by uchronić osobę chorą psychicznie przed nadmiernym zadłużaniem się, jest upadłość konsumencka. Na jej mocy, długi zostaną spłacone z tzw. masy upadłościowej, czyli spieniężonego majątku dłużnika. Najważniejsze jest jednak to, że dłużnik, wobec którego ogłoszono upadłość, nie może zawierać umów cywilnych – niemożliwe jest więc zaciągnięcie kolejnej pożyczki. Niestety, wniosek o wszczęcie postępowania upadłościowego może zostać złożony wyłącznie przez dłużnika – nakłonienie go do tego może być niemożliwe.

Autor: Emilia Rudzka

Biografia: Absolwentka Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Copywriter z kilkuletnim doświadczeniem. Kreatywna dusza, która mocno stąpa po ziemi, ceniąc sobie rzetelność informacji. Robię to, co lubię i sprawia mi przyjemność — piszę dla swoich Czytelników. Stale się rozwijam, zdobywając nowe umiejętności oraz poszerzając swoje horyzonty. W wolnym czasie najchętniej siadam na rower i podążam przed siebie lub uciekam na łono natury, oddając się górskim wędrówkom.